Emanuel Ringelblum: historia życia i Archiwum Ringelbluma

Emanuel Ringelblum urodził się 21 listopada 1900 roku w Buczaczu, stając się wybitnym badaczem historii Żydów. Jego działalność w Jugnt oraz PSL ukształtowała postawę wobec niemieckich okupantów w Warszawie. Archiwum Ringelbluma, wpisane na listę UNESCO Pamięć Świata, stanowi dziś bezcenne źródło wiedzy o Zagładzie.

W pigułce:

• Emanuel Ringelblum założył podziemne Archiwum Ringelbluma przy ulicy Nowolipki 68.
• Edukację średnią ukończył w 1919 roku w Nowym Sączu.
• Współpracował z Rachelą Auerbach i Abrahamem Lewinem nad dokumentacją getta.
• Niemieccy okupanci doprowadzili do jego zamordowania 10 marca 1944 roku.

1. Nowy Sącz: miejsce edukacji.
2. UW: uczelnia formacji naukowej.
3. Jugnt: organizacja młodzieżowa.
4. PSL: środowisko polityczne.
5. Archiwum Ringelbluma: podziemne zbiory.

Kim był Emanuel Ringelblum i dlaczego Nowy Sącz był ważny?

Emanuel Ringelblum w 1914 roku przeniósł się do Nowego Sącza, uciekając przed działaniami Wielkiej Wojny. Zdał tam maturę w 1920 roku. Był zdolnym uczniem. Miasto to zapewniło mu spokój.

Dlaczego Emanuel Ringelblum wybrał Uniwersytet Warszawski w 1922 roku?

UW stał się dla niego miejscem rozwoju po odrzuceniu podania na wydział lekarski w 1920 roku. Wybrał on Wydział Filozoficzny. Studia historyczne trwały tam 5 lat. Zdobył solidną wiedzę. Był to jedyny słuszny wybór.

Jak Emanuel Ringelblum łączył naukę z działalnością w Jugnt i PSL?

Jugnt, jako organizacja młodzieżowa, oraz PSL, czyli partia polityczna, wyznaczyły jego ścieżkę społeczną. W 1930 roku wydał publikację źródłową z Rafałem Mahlerem. To był ważny krok. Badania wymagały ogromnej dyscypliny. Współpraca z innymi badaczami była intensywna.

Ile kosztowała konserwacja Archiwum Ringelbluma metodą japońską?

Koszt konserwacji jednego arkusza papieru metodą japońską wynosi od 50 zł do 150 zł w profesjonalnych pracowniach. Dokumentacja ta obejmuje dziennik Abrahama Lewina oraz relacje Racheli Auerbach. Zbiory są bezcenne. Wymagają specjalnej opieki. To proces żmudny.

Dlaczego Emanuel Ringelblum stworzył Archiwum Ringelbluma?

Archiwum Ringelbluma, znane jako Oneg Szabat, powstało w celu dokumentacji życia codziennego pod okupacją niemiecką. Lokalizacja przy ulicy Nowolipki 68 była tajna. Praca trwała latami. To był akt oporu. Każdy dokument był cenny.

Czy Archiwum Ringelbluma przetrwało działania niemieckich okupantów?

Archiwum Ringelbluma zostało odnalezione w 2 etapach po 1945 roku w gruzach Warszawy. Dokumenty ukryto w metalowych bańkach. Przetrwały dzięki odwadze wielu osób. Historia jest żywa. Odnaleziono tysiące stron.

Jak wyglądała praca konspiracyjna w getcie?

Emanuel Ringelblum koordynował pracę zespołu, który zbierał relacje o akcji wysiedleńczej. Dokumentacja fotograficzna getta stanowi dziś dowód zbrodni. Praca ta była niezwykle ryzykowna. Każdy dzień był walką.

Z jakich źródeł korzystał Emanuel Ringelblum w swoich badaniach?

Korzystał z kwerend w Archiwum Akt Nowych oraz zbiorów ŻIH. Analiza paleograficzna rękopisów była jego specjalnością. Standard opisu archiwalnego ISAD(G) był dla niego wyznacznikiem. To była tytaniczna praca.

Jak zakończyło się życie Emanuela Ringelbluma w 1944 roku?

Emanuel Ringelblum został zamordowany przez niemieckich okupantów 10 marca 1944 roku w bunkrze przy ulicy Świętojerskiej 34. Jego śmierć była wielką stratą. Pozostawił po sobie spuściznę. Pamięć o nim trwa. Był to cios w naukę.

Najczęściej zadawane pytania

Jakie pseudonimy stosował Emanuel Ringelblum?

Stosował pseudonimy Edzio oraz Menachem podczas pracy konspiracyjnej. Ułatwiało to zachowanie bezpieczeństwa. Było to bardzo skuteczne.

Czy Emanuel Ringelblum ukończył Wydział Filozoficzny?

Tak, uzyskał stopień doktora filozofii w 1927 roku na UW. Dysertacja dotyczyła warszawskich Żydów. Była to praca przełomowa.

Z kim współpracował przy Archiwum Ringelbluma?

Współpracował m.in. z Rachelą Auerbach i Szmulem Wasersztejnem. Ich relacje są w zbiorach Żydowskiego Instytutu Historycznego. To ogromny zbiór.

Gdzie można poznać historię Emanuela Ringelbluma?

Wystawa stała "Czego nie mogliśmy wykrzyczeć światu" w ŻIH prezentuje jego dorobek. Warto odwiedzić to miejsce. Jest to lekcja historii.

Czy Emanuel Ringelblum był zaangażowany w PSL?

Tak, był aktywnym działaczem PSL. Organizacja ta łączyła idee socjalistyczne z syjonizmem. Miał tam wielu współpracowników.

Historia Emanuela Ringelbluma stanowi fundament polskiej pamięci historycznej. Archiwum Ringelbluma to najważniejsze źródło o Zagładzie.